Капыльскі раенны краязнаўчы музей (з 2006 года – Дзяржаўная установа “Капыльскі раенны краязнаўчы музей”) быў заснаваны ў 1978 годзе, а першая экспазіцыя адкрыта 1 студзеня 1979 года ў гістарычным будынку былой скураной майстэрні.

З 1985 года яго кіраўніком па збору, захаванню і папулярызацыі гісторыка-культурнай спадчыны з’яўляецца Валянціна Леанідаўна Шуракова.

Сёння у збору музея унікальныя калекцыі абразоў, народнага ткацтва, выяўленчага мастацтва, археалогіі. Агульная колькасць адзінак захоўвання - 24854. Да ліку ўнікальных экспанатаў адносяцца: фігурка сабачкі з гліны I-IV стст. н. э., пчаліныя соты і хірургічны нож XIII ст., арбалетны болт XVI ст. (адзіныя знаходкі на тэрыторыі Беларусі), накладка на рамень кан. IX - пач. X стст., медальён Св. Лаёлы сяр. XVII ст.

Найбольш цікавымі з'яўляюцца наступныя калекцыі: "Абразы", "Народнае ткацтва", "Археалогія", "Жывапіс", "Шкло і фарфор".

Паралельна з экскурсіямі ў музеі працуюць культурна-адукацыйныя праграмы: "Ліст з 1944 ..." "Пачатковая школа", "Падарожжа ў мінулае", "Рэчы з бабулінага гарышча".

У музеі працуюць 3 стацыянарныя экспазіцыі: “Археалагічная гісторыя Капыльшчыны”, “Мястэчка Капыль, “Трагедыя і подзвіг. Стагоддзе ХХ”

“Археалагічная гісторыя Капыльшчыны” ахоплівае прамежак часу ад старажытных часоў да пачатку XIX ст. У рамках экспазіцыі прадстаўлены знаходкі з археалагічных раскопак, якія праходзілі ў Капылі ў 1996-99 гг., 2004 г. Сярод іх:

- дзіцячая цацка - фігурка сабачкі з гліны I - IV стст. н.э.,
- пчаліныя соты XIII ст.,
- хірургічны нож XIII ст. - адзіная знаходка на тэрыторыі Беларусі,
- наверша шлема XII - XIII стст. - трэцяя знаходка пасля Полацка і Бярэсця,
- арбалетны ніт XVI ст. (рэдкі тып, упершыню на Беларусі знойдзены пры раскопках замчышча ў г. Капылі ў 1999 г.),
- пацерка ад княжага галаўнога ўбору XII ст.,
- гаршчок з гліны XII ст.,
- накладка на рэмень канца IX ст. - пачатку X ст. (Скандынавія),
- медальён з выявай Св. Ігната Лаёлы XVII ст.

У раздзеле “Мястэчка Капыль” ўзноўлена архітэктурнае аблічча Капыля, прадстаўлена жыццё і побыт гараджан таго часу праз прадметы ўжытку, фатаграфіі, дакументы, кнігі, царкоўнае начынне.

Найбольш цікавымі экспанатамі ў экспазіцыі з'яўляюцца:
- піўная фарфоравая гуртка першай паловы XIX ст.(Германія),
- фарфоравая цукарніца з вечкам канца XIX ст., зробленая ў выглядзе барана, які сядзіць,
- масленіца фарфоравая ў выглядзе шынка канца IX ст.,
- фарфоравы збан і таз канца XIX ст.
- крэсла венскіх братоў Тонетц канца XIX ст.,
- ложак металічны 1874 г. (Варшава),
- покрыва на ложак з раслінным арнаментам выраблена на фабрыцы братоў Смаргуновых ў Маскве ў канцы XIX ст.,
- чамадан дарожны 1848 г.,
- чамадан дарожны канца XIX - пачатак XX ст.

“Трагедыя і подзвіг. Стагоддзе ХХ” - гэтая экспазіцыя ахоплівае храналагічныя рамкі 1900 - 1950 гг. і складаецца з наступных тэматычных раздзелаў:
- "Падзеі і людзі 1900-1920 гг.",
- "Культурныя падзеі на Капыльшчыне канца XIX - пачатку ХХ стст.",
- "Калектывізацыя",
- "Палітычныя падзеі 30-х гг. ХХ ст.",
- "17-ы Цімкавіцкі Чырванасцяжны пагранічны атрад",
- "Нашы землякі - удзельнікі іспана-фінскіх падзей (1937-1939 гг.)",
- "Акупацыйны рэжым",
- "Лаўскі бой",
- "Партызанскі рух",
- "Вызваленне Беларусі",
- "Вызваленчая місія Чырвонай Арміі",
- "Пасляваеннае аднаўленне народнай гаспадаркі".

У вёсцы Вялешына Слабада-Кучынскага сельскага савета створаны Mузей этнаграфіі і побыту канца Х1Х – пачатку ХХ стагоддзяў. Экспазіцыя складаецца з наступных тэматычных раздзелаў:

- "Сялянскі побыт канца XIX - пачатак XX стст." (паказана музеефікавананая сялянская сядзіба з сапраўднымі прадметамі побыту),
- "Гісторыя пачатковай школы" (экспануецца сапраўдная парта для 3-х навучэнцаў, падручнікі, пісьмовыя прыналежнасці, глобус і іншыя прадметы канца XIX - пачатак XX стст.),
- "Мемарыяльны кабінет земляка, мастака , былога галоўнага рэдактара выдавецтва «Беларусь» Г.М. Галубовіча".

У 2008 г. у вёсцы Семежава адкрыта экспазіцыя, прысвечаная жыццю і дзейнасці зямляка, акадэміка, Генеральнага канструктара па аўтамабільнай тэхніцы Рэспублікі Беларусь, лаўрэата Дзяржаўных прэмій СССР і БССР, Героя Беларусі Міхаіла Сцяпанавіча Высоцкага.

Экспазіцыя складаецца з двух тэматычных раздзелаў:

- "Этнаграфія і побыт бацькоўскага дома",
- "Вытворчая, акадэмічная і грамадская дзейнасць М.С. Высоцкага".

  Шуракова Валянціна Леанідаўна   Дырэктар музея   8017 19 55820
  Варанцова Таццяна Аляксандраўна   Старэйшы навуковы супрацоўнік   8017 19 51264
  Лятчэня Андрэй Мікалаевіч   Навуковы супрацоўнік   8017 19 51264
  Сінькевіч Вольга Аляксандраўна   Галоўны захавальнік фондаў   8017 19 51264

У 2004 годзе паводле рашэння Мінскага абласнога выканаўчага камітэта дырэктару музея В.Л. Шураковай была прысуджана спецыяльная прэмія ў намінацыі «Музейная справа».

Калектыў музея ў 2005 годзе быў узнагароданы дыпломам культуры Мінаблвыканкама як пераможца абласнога агляду-конкурса стану працы дзяржаўных музеяў вобласці, прысвечанага 60-годдзю вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў і Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне ў намінацыі "Навукова-асветніцкая праца".

У 2006 годзе музей стаў пераможцам штогадовага спаборніцтва сярод аддзелаў культуры раённых выканаўчых камітэтаў і ўстаноў культуры вобласці на лепшую пастаноўку працы па развіцці культуры у намінацыі «Лепшы музей года».

У 2008 годзе «Капыльскі раённы краязнаўчы музей» быў намінаваны на адмысловую прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтваў «За духоўнае адраджэнне».

У 2009 годзе рашэннем Мінскага абласнога выканаўчага камітэта калектыву музея была прысуджана адмысловая прэмія ў намінацыі «Музейная справа»u>.

У 2010 годзе «Капыльскі раённы краязнаўчы музей» быў узнагароджаны Дыпломам Прадстаўніцтва зарэгістраванага грамадства «Deutscher Volkshochschul – Verband e.V.» (Федэрацыйная Рэспубліка Германія) у Рэспубліцы Беларусь за праект «Унёсак у сусветную культуру выхадцаў з Капыльшчыны, якія эмігравалі напачатку ХХ стагоддзя».

У 2011 годзе дырэктар музея ўзнагароджана нагрудным знакам Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўнёсак у развіццё культуры Беларусі».

У 2015 годзе музей атрымаў падзяку дырэкцыі Інстытута гісторыі Нацыянальнай Акадэміі Навук Беларусі за актыўную працу па вывучэнні, захаванні і прапагандзе гісторыка–культурнай спадчыны Рэспублікі Беларусь.

У 2017 годзе у рамках абласнога конкурса "Творчы Алімп Міншчыны" музей атрымаў дыплом за высокія творчыя дасягненні у сферы мастацтва і культуры.
У 2017 годзе Валянціна Шуракова прызнана лепшай па прафесіі за 2016 год, узнагароджана Ганаровай граматай Капыльскага райвыканкама і занесена на раённую Дошку Пашаны.

У тякучым годзе дырэктар музея Валянціна Леанідаўна Шуракова стала адной з пераможцаў у намінацыі "За ўклад у развіццё духоўнасці і культуры" па выніках рэспубліканскага конкурсу "Жанчына года - 2016".